Hoe groot is het probleem van subklinische melkziekte op mijn bedrijf?

18 februari 2026 | Stallenbouw | Phibro Animal Health SA

De periode tussen afkalven en weer drachtig worden is de meest uitdagende periode in de cyclus van melkkoeien. Eén van de belangrijkste factoren die bepaalt of een koe goed opstart en wel of niet op tijd drachtig wordt, is haar vermogen om haar bloedcalciumconcentratie op een normaal niveau te houden.

Calcium is het fundament van een succesvolle transitie

Calcium is essentieel voor het behoud van het functioneren van bijna alle cellen, inclusief die van het immuunsysteem. Zonder voldoende calcium lopen koeien én vaarzen het risico op hypocalciëmie (calciumtekort) en een verhoogd risico op infecties en ziekten omdat de activiteit van de immuuncellen verminderd is.

De behoefte (metabool en fysiologisch) aan calcium neemt exponentieel toe naarmate het kalven nadert: het afkalfproces, de biestproductie en het op gang komen van de melkproductie hebben allemaal een calciumbehoefte. Deze kunnen gezamenlijk de hoeveelheid calcium overschrijden die direct beschikbaar is in het systeem van de koe. Dat leidt tot subklinische of klinische melkziekte.

Een recente studie meldde dat meer dan 40% van de koeien en 14% van de vaarzen na het afkalven calciumconcentraties van minder dan 8,4 mg/dL hebben. (Venjakob et al. 2017). Deze dieren met subklinische melkziekte lopen een groter risico om na het afkalven metabole- en infectieziekten te ontwikkelen. Dit onderstreept het belang van de calciumstatus tijdens de overgang van droogstand naar lactatie.

Gelukkig kan de incidentie van (subklinische) melkziekte worden verminderd door effectieve management- en voerstrategieën.

Monitoring van de calciumwaarden in het bloed

De calciumconcentraties in het bloed beginnen een aantal uren voor het afkalven te dalen als gevolg van het begin van de biestproductie. Gedurende deze periode is de droge stof opname ook laag, waardoor het probleem zich voor de koe verergert. De calciumconcentraties in het bloed zullen na het afkalven blijven dalen, tot niveaus die 12 tot 24 uur na het afkalven het laagst zijn. Koeien die aan calciumtekort lijden, herstellen meestal pas twee tot drie dagen na het afkalven volledig, wanneer de calciumconcentraties in het bloed terugkeren naar een normaal niveau van 8,5 tot 10 mg/dL.

Om te begrijpen hoe groot het probleem van subklinische melkziekte is op je bedrijf, is het daarom belangrijk om nauw samen te werken met je dierenarts en samen een protocol op te stellen voor de bloedafname bij pas afgekalfde koeien. Bloedcalciumwaarden moeten in de buurt van of boven 8,5 mg/dL zijn. Alles daaronder wijst op een onderliggend probleem.

Voldoen aan de vraag naar calcium

Hypocalciëmie oftewel melkziekte kan voorkomen worden door een aantal strategieën, die allemaal zijn ontwikkeld om de optimale calciumconcentratie in het bloed te behouden. De meest praktische en effectieve benaderingen zijn gebaseerd op het sturen van de opname van macro-minerale ionen in de voeding, zoals chloor, zwavel, natrium en kalium. Door een rantsoen te voeren met een hoog gehalte aan negatieve ionen (chloor en zwavel) en een lagere opname van positieve ionen (natrium en kalium), wordt het bloed van de koe licht aangezuurd. Dit activeert de mechanismen die zorgen voor het vrijmaken van botcalcium en verhoogt de efficiëntie van de calciumopname in de darmen. Beide zijn nodig om te voldoen aan de calciumbehoefte die gepaard gaat met de verhoogde behoefte rondom het kalven. Deze voerstrategie bestaat uit het voeren van een negatief KAV (KationAnion Verschil) rantsoen. Dit wordt soms ook een negatieve Kation-Anion Balans (KAB) genoemd.

AniStart: de sleutel bij het voorkomen van melkziekte

AniStart is een uitvoerig onderzocht en in de praktijk getest product: het is een geconcentreerd en zeer smakelijk anionisch mineraal voor droge koeien. Wanneer het drie weken voor het afkalven aan het drogekoeienrantsoen wordt toegevoegd, optimaliseert AniStart het calciummetabolisme op een natuurlijke en duurzame manier. Door het ontstaan van melkziekte te voorkomen, stelt AniStart jou als melkveehouder in staat om de prestaties van je melkkoeien rondom afkalven te verbeteren, wat ook kan resulteren in een verbeterde melkgift.

Als je meer wilt weten over hoe AniStart kan helpen om de prestaties van je veestapel te optimaliseren, neem dan contact met ons op.

Klik hier voor meer bedrijfsinformatie
Dit item vind je terug in, ons gratis magazine.

Gerelateerde items

Hoe groot is het probleem van subklinische melkziekte op mijn bedrijf?

De periode tussen afkalven en weer drachtig worden is de meest uitdagende periode in de cyclus van melkkoeien. Eén van de belangrijkste factoren die bepaalt of een koe goed op...
18 februari 2026

Subklinische melkziekte: de verborgen uitdaging bij koeien in de transitie!

Een van de belangrijkste factoren om te bepalen of een koe effectief in de transitie zit, is haar vermogen om rond het kalven een normaal calciumgehalte in het bloed te regu...
16 januari 2026

Phibro OmniGen AF®

Het immuunsysteem van een koe fluctueert van nature, met kwetsbare periodes door stressfactoren zoals tochtigheid, afkalven, warm weer of sociale veranderingen. Deze momente...
3 december 2025

Contactinformatie

U Gaat Bouwen
Langpoort 2
6001 CL Weert, NL
+31 495 545 060
info@ugaatbouwen.nl
www.ugaatbouwen.com